Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі
- цифрлық активтердің айналымын лицензиялау, реттеу және қадағалау
- АХҚО-дан тыс цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлерін қадағалау
- реттеудің ерекше режимі
- Басты бет
- Криптолицензиялау
- ҚР ұлттық режимі
Қазақстанның цифрлық активтер жөніндегі ұлттық режимі
2026 жылғы 1 мамырдан бастап Қазақстанда «Астана» халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) аумағынан тыс цифрлық активтердің айналымын жүйелі реттеу қолданылады. Реттеуші — Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі (ҚР ҰБ).
Негіз
Режим қалай құрылған
«Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» 2023 жылғы 6 ақпандағы № 193-VII Заң, 2026 жылғы 16 қаңтардағы № 259-VIII Заңның редакциясында.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі
- стейблкоиндерді қоспағанда, цифрлық қаржы активтерінің айналымын реттеу
Цифрлық активтердің екі түрі
- қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер (криптовалюталар)
- цифрлық қаржы активтері: токенизацияланған нақты активтер, қаржы құралдарының цифрлық нысандары, ақшамен қамтамасыз етілген стейблкоиндер
Мәртебелер
Цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлері
Заң провайдерлердің шеңберін айқындайды. Әрқайсысы үшін жіберудің өз тәртібі көзделген.
| Мәртебе | Не істейді | Жіберу тәртібі |
|---|---|---|
| Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы | Цифрлық активтер нарығындағы дилерлік қызмет: клиенттермен сатып алу, сату, айырбастау | Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен айырбастау операцияларына Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің лицензиясы |
| Цифрлық активтердің сауда платформасының операторы | Өз сауда жүйесі арқылы сауда-саттықты ұйымдастырушылық және техникалық қамтамасыз ету | Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде есептік тіркеу, тізілімге енгізу |
| Цифрлық қаржы активтері платформасының операторы | ЦҚА шығару және айналымы, есепке алу және сақтау, ұстаушыларды есепке алу жүйесі | Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде есептік тіркеу, тізілімге енгізу |
| «Астана» халықаралық қаржы орталығының (АХҚО) қатысушылары | АХҚО құқығы бойынша цифрлық активтермен қызмет | «Астана» халықаралық қаржы орталығы Қаржылық қызметтер көрсетуді реттеу жөніндегі комитетінің (AFSA) лицензиясы |
| Цифрлық майнинг | Аккредиттелген майнинг пулы және деректерді өңдеу орталығы арқылы майнинг | Цифрлық майнингке лицензия; пулдарды аккредиттеу |
ҚР аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің айналымын ұйымдастыруға тек лицензияланған немесе тіркелген провайдерлер, лицензиясы бар АХҚО қатысушылары арқылы және Ұлттық Банктің ерекше режимі шеңберінде жол беріледі. ҚР-да қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер төлем құралы, қаржы құралы немесе қаржы активі ретінде танылмайды.
Айырбастау
Айырбастау операторының лицензиясы: заңда не белгіленген
Лицензиялау тәртібі мен біліктілік талаптары Ұлттық Банк Басқармасының 2026 жылғы 29 сәуірдегі қаулысымен бекітілген айырбастау операторларының қызметін жүзеге асыру қағидаларында айқындалған.
- жарғылық капитал лицензияға жүгінгенге дейін қалыптастырылады; ең төменгі мөлшерін Ұлттық Банк белгілейді
- пакетке басшы туралы мәліметтері бар өтініш, капиталдың төленгенін растайтын құжаттар, жарғы (компания үлгілік жарғы бойынша жұмыс істемесе), банкпен немесе Ұлттық пошта операторымен және цифрлық активтер биржасымен немесе активтерге қол жеткізуді ұсынатын өзге тұлғалармен өзара іс-қимыл тәртібі туралы құжат, оператордың қызмет қағидалары және өтініш берушінің өкілеттігі туралы құжат кіреді
- өтініш толық пакет берілген күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде қаралады
- оператор операцияларды талдау және бақылау жүйесін енгізуге міндетті
- лицензия қазақ және орыс тілдерінде беріледі; құжаттар өзгерген жағдайда оператор Ұлттық Банкті 10 жұмыс күні ішінде хабардар етеді
- Ұлттық Банк ұйымдық-құқықтық нысанға, ақпараттық қауіпсіздікке, басшыға, қатысушыларға және бенефициарлық меншік иелеріне талаптар белгілейді
Ерекше режим
Ұлттық Банктің реттеудің ерекше режимі
Цифрлық активтер мен төлем қызметтері саласындағы жаңа өнімдер үшін Ұлттық Банк реттеудің ерекше режимін енгізе алады.
- қатысушылар Ұлттық Банк Басқармасының № 178 қаулысымен (қолданыстағы редакцияда) бекітілген өлшемшарттар бойынша іріктеледі
- жоба бәсекелестікке, нарықтардың дамуына, қызметтердің қолжетімділігіне, технологияларды енгізуге немесе тұтынушылар үшін тәуекелдерді төмендетуге ықпал етуі тиіс
- өтініш берушінің бизнес-жоспары режим мақсаттарына сай болуы тиіс
- қатысу ерекше режим шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шартпен ресімделеді
Біздің жұмыс
Ұлттық режимде не істейміз
- модельді заңдағы мәртебелер бойынша біліктілеу
- компанияны тіркеу, ЖСН/БСН, қатысушылар мен басшыларға ЭЦҚ
- Ұлттық Банктің талаптары бойынша диагностика және gap-талдау
- қызмет қағидалары, ақшаны жылыстатуға және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл саясаттары, тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесі
- қаржылық модель, бизнес-жоспар, капиталды есептеу
- техникалық тапсырма және операцияларды талдау жүйесі бар платформа
- беру және қарауды сүйемелдеу
- лицензия алынғаннан кейін процестерді енгізу
- «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» 2023 жылғы 6 ақпандағы № 193-VII ҚР Заңы («Әділет» АҚЖ)
- Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің цифрлық активтер айналымын реттеуді енгізу туралы 2026 жылғы 30 сәуірдегі ақпараттық хабарламасы (nationalbank.kz)
- Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2026 жылғы 29 сәуірдегі қаулысы
- Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 11 қарашадағы № 178 қаулысы (2025 жылғы 17 желтоқсандағы № 94 қаулысының редакциясында)
- Мәліметтер 2026 жылғы 15 қазандағы жағдай бойынша тексерілді
Сіздің моделіңізді және оған сай режимді талқылайық
Жобаны бірнеше сөйлеммен сипаттаңыз. Біз нақты жауап береміз: қандай мәселелерді шешу керек және неден бастау қажет.